19 czerwca w Astanie odbył się wyjątkowy koncert zatytułowany „Historia, o której nigdy nie zapomnimy. W 90. rocznicę deportacji Polaków do Kazachstanu”, poświęcony pamięci tysięcy Polaków deportowanych do Kazachstanu w 1936 roku oraz ich potomkom. Koncert został objęty Honorowym Patronatem Marszałek Senatu RP Małgorzaty Kidawy-Błońskiej. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli władz Rzeczypospolitej Polskiej, środowisk polonijnych, dyplomacji, kultury i nauki, a także licznie przybyłych Polaków mieszkających w Kazachstanie.
Uroczystość rozpoczęła poruszająca pieśń „Pożegnanie z Ojczyzną” w wykonaniu artystów z Pawłodaru. Następnie uczestników powitała prowadząca koncert Renata Temralijewa, Polka urodzona w Ałmaty.
Wśród gości honorowych znaleźli się Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska, Wiceprzewodnicząca Senatu Parlamentu Republiki Kazachstanu Olga Pieriepieczina, Wicemarszałek Senatu RP Maciej Żywno, senatorowie Beata Małecka-Libera, Kazimierz Kleina, Waldemar Witkowski, Leszek Czarnobaj i Grzegorz Fedorowicz, deputowani do Parlamentu Republiki Kazachstanu; Robert Tyszkiewicz – Koordynator do spraw Polonii i Polaków za granicą w Gabinecie Marszałka Senatu. Obecni byli również przedstawiciele Kancelarii Senatu RP oraz Ambasady RP w Kazachstanie z ambasadorem Michałem Łabendą na czele. W koncercie uczestniczyli przedstawiciele świata nauki, kultury oraz mediów polskich i kazachstańskich.
Szczególne miejsce wśród uczestników zajęli licznie przybyli przedstawiciele polskich organizacji z wielu miast Kazachstanu, m.in. Astany, Ałmaty, Karagandy, Kokszetau, Pawłodaru, Kostanaja, Pietrowki, Pierwomajki, Szortand, Szczucińska, Aktobe, Ekibastuza i Temirtau.
Organizatorami wydarzenia byli Związek Polaków w Kazachstanie reprezentowany przez prezes Katarzynę Ostrowską oraz Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” reprezentowane przez wiceprezes Zarządu Krajowego SWP – Zenonę Bańkowską oraz zastępcę dyrektora – Anitę Staszkiewicz.
Podczas koncertu podkreślano, że spotkanie jest nie tylko wyrazem pamięci o tragicznych wydarzeniach sprzed dziewięćdziesięciu lat, lecz także świadectwem wdzięczności wobec narodu kazachskiego za pomoc okazaną deportowanym Polakom.
W swoim wystąpieniu Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska zwróciła uwagę na znaczenie zachowania pamięci historycznej oraz pielęgnowania więzi między Polską a Polakami mieszkającymi poza granicami kraju.
Podczas koncertu Marszałek Senatu RP – Małgorzata Kidawa – Błońska wręczyła Medale Senatu RP. Odznaczeni zostali:
- Serik Makysz – profesor, doktor nauk ekonomicznych, pierwszy prorektor i prorektor ds. akademickich Uniwersytetu Esil w Astanie, od lat wnosi istotny wkład w rozwój współpracy naukowej i akademickiej pomiędzy Polską i Kazachstanem.
- Emilija Kondratenko – pochodzi z rodziny polskiej deportowanej do Kazachstanu i represjonowanej z przyczyn narodowościowych, od ponad 20 lat pełni funkcję Prezesa Stowarzyszenia Polaków „Światło” w Aktobe.
- Władimir Kriszniewskij – urodzony w 1946 roku w rodzinie osób represjonowanych, od ponad trzech dekad aktywnie uczestniczy w życiu polskiej społeczności w Kazachstanie, angażując się w działania na rzecz zachowania polskiej tożsamości narodowej, tradycji i pamięci historycznej.
- Helena Rogowska – od 2003 roku pełni funkcję Prezesa Stowarzyszenia „Polacy” w Kazachstanie, przyczyniając się do rozwoju organizacji oraz umacniania jej pozycji w życiu społecznym i kulturalnym kraju; jako członek Zarządu Zgromadzenia Narodu Kazachstanu wnosi istotny wkład w budowanie dialogu międzykulturowego i wzajemnego zrozumienia.
- Leonida Zadorożna – urodzona w rodzinie polskich zesłańców we wsi Kamyszenka, od wielu lat angażuje się w działalność na rzecz zachowania polskiej tożsamości narodowej w Kazachstanie. Jej zaangażowanie przyczyniło się do powstania i rozwoju zespołu „Polonia” w Pierwomajce, który od lat promuje polskie dziedzictwo kulturowe w Kazachstanie.
- Ks. Grzegorz Burdyński – proboszcz parafii pw. Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła w Karagandzie, jako mariański misjonarz posługuje w Kazachstanie od 2010 r.; otacza opieką duszpasterską potomków Polaków zesłanych na te tereny, pielęgnując wśród nich wiarę, język i tradycję narodową
- Katarzyna Ostrowska – Prezes Związku Polaków w Kazachstanie; działa na rzecz rozwoju współpracy pomiędzy organizacjami polonijnymi a instytucjami w Polsce, przyczyniając się do umacniania relacji polsko-kazachstańskich oraz promocji dobrego wizerunku Polski w Republice Kazachstanu.
- Witalij Chmielewski – wieloletni działacz polonijny w Kazachstanie, Prezesem Karagandyjskiego Obwodowego Stowarzyszenia Polaków „Polonia”; prowadzi aktywną działalność społeczną, edukacyjną i kulturalną na rzecz zachowania polskiej tożsamości narodowej, języka, kultury i pamięci historycznej Polaków mieszkających w Kazachstanie.
Artystyczną część wieczoru rozpoczęli aktorzy z Polski: Aneta Todorczuk, Monika Mariotti i Wojciech Brzeziński, którym towarzyszyli muzycy Michał Lamża, Szymon Linette i Wojciech Gumiński. Koncert „W 90. rocznicę deportacji Polaków do Kazachstanu – z wdzięcznością narodowi kazachskiemu” w reżyserii A. Todorczuk, pod kierownictwem muzycznym M. Lamży, oparty został na wspomnieniach i świadectwach deportowanych, dostarczając publiczności wielu wzruszeń i refleksji.
Drugą część koncertu wypełniły prezentacje artystów polonijnych z Kazachstanu. Aleksandra Brasławska z Ałmaty wykonała utwory „Człowieczy los” oraz „Atameken”, a Zespół Tańca „Kujawiaczek” z Astany zaprezentował taniec „Łowiczanka”.
Kulminacyjnym momentem wieczoru był wspólny finał. Na scenie wystąpili członkowie zespołów „Polonia” z Pierwomajki, „Narcyz” i „Syreny” z Pawłodaru, którzy wraz z artystami z Polski, wykonali utwór „Polskie Kwiaty”. Wspólne wykonanie stało się symbolicznym wyrazem jedności Polaków mieszkających w kraju i poza jego granicami.
Koncertowi towarzyszyła wystawa „Historia, o której nigdy nie zapomnimy”, prezentująca losy deportowanych Polaków oraz ich drogę do zachowania tożsamości narodowej na kazachskim stepie.
Wieczór w Astanie stał się nie tylko ważną lekcją historii, ale również wzruszającym świadectwem pamięci, wdzięczności i przyjaźni, które od pokoleń łączą narody Polski i Kazachstanu.
